مقاله ها

هوش مصنوعی جای پزشک را نمی‌گیرد / اما می تواند ابزار قدرتمندی برای پزشک باشد جهت تشخیص و درمان

هوش مصنوعی جای پزشک را نمی‌گیرد / اما می تواند ابزار قدرتمندی برای پزشک باشد جهت تشخیص و درمان
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی مشهد با اشاره به نقش روزافزون هوش مصنوعی در پزشکی گفت: هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان ابزاری قدرتمند در کنار پزشک، فرآیند تشخیص، تصمیم‌گیری و درمان را دقیق‌تر و کارآمدتر کند، اما نمی‌توان آن را جایگزین ارتباط و تعامل میان پزشک و بیمار دانست .به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند طب کودکان که بخش مهمی از تشخیص و درمان بر پایه شرح حال ، مشاهده، معاینه و شناخت شرایط کودک و خانواده او شکل می‌گیرد.
دکتر بیتا میرزایی در حاشیه دومین روز سمینار آموزشی «آینده کودک» سازمان نظام پزشکی مشهد اظهار کرد: در سال‌های اخیر با پیشرفت سریع فناوری و هوش مصنوعی، پیش‌بینی‌های مختلفی درباره آینده پزشکی مطرح شده و حتی گاهی از حذف پزشک و جایگزینی کامل او با سامانه‌های هوش مصنوعی سخن گفته می‌شود اما باید میان ظرفیت واقعی فناوری و پیش‌بینی‌های اغراق‌آمیز درباره آینده تفاوت قائل شد.
وی افزود: هوش مصنوعی یک ابزار بسیار قدرتمند است که می‌تواند حجم زیادی از اطلاعات را در مدت کوتاهی پردازش کند، به تشخیص زودهنگام کمک کند، الگوهایی را که ممکن است از دید انسان پنهان بماند شناسایی کند و در تصمیم‌ سازی ها در خدمت پزشک قرار گیرد ، اما «ابزار کمکی» بودن با «جایگزین پزشک شدن» تفاوت اساسی دارد.

معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت ارتباط دوسویه میان پزشک و بیمار تصریح کرد: پزشکی فقط مجموعه‌ای از اطلاعات و الگوریتم‌های تشخیصی نیست. پزشک در فرآیند ویزیت علاوه بر دریافت شرح حال، با بیمار ارتباط برقرار می‌کند، نگرانی‌های او را می‌شنود، شرایط خانوادگی و اجتماعی را درک می‌کند و بر اساس مجموعه‌ای از اطلاعات آشکار و پنهان ، درباره مسیر تشخیص و درمان تصمیم می‌گیرد.
دکتر میرزایی ادامه داد: این موضوع در طب کودکان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. چراکه در بسیاری از موارد، پزشک علاوه بر کودک با والدین نیز در ارتباط است و نحوه بیان علائم، رفتار کودک، نگرانی والدین، مشاهده و معاینه بالینی و تعامل میان پزشک، کودک و خانواده، همگی در فرآیند تشخیص و درمان نقش دارند.
وی گفت: بنابراین نباید در مواجهه با پیشرفت‌های هوش مصنوعی، گرفتار دو نگاه افراطی شویم؛ نه اینکه ظرفیت‌های این فناوری را نادیده بگیریم و نه اینکه با پیش‌بینی‌های شتاب‌زده و «آینده‌نگری‌های غلط» تصور کنیم که در آینده نزدیک پزشک از چرخه درمان حذف خواهد شد.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: آینده پزشکی به احتمال زیاد آینده‌ای مبتنی بر همکاری میان پزشک و فناوری خواهد بود. پزشکی که بتواند از ظرفیت هوش مصنوعی به شکل صحیح استفاده کند، می‌تواند تصمیم‌های دقیق‌تر و آگاهانه‌تری بگیرد و زمان بیشتری را به ارتباط با بیمار اختصاص دهد.

دکتر میرزایی افزود: حتی در حوزه‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند عملکرد بسیار خوبی داشته باشد، موضوع مسئولیت‌پذیری، قضاوت حرفه‌ای، اخلاق پزشکی، ارتباط انسانی و تصمیم‌گیری متناسب با شرایط هر بیمار همچنان اهمیت دارد و فناوری باید در خدمت ارتقای کیفیت مراقبت از بیمار قرار گیرد.
وی با اشاره به اختصاص پنلی به موضوع نقش هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در تشخیص بیماریهای کودکان در سمینار «آینده کودک» گفت: هدف از پرداختن به این موضوع در برنامه‌های آموزشی سازمان نظام پزشکی، ایجاد نگاه واقع‌بینانه نسبت به فناوری است . جامعه پزشکی باید هم با فرصت‌های هوش مصنوعی آشنا باشد و هم محدودیت‌ها و خطرات استفاده نادرست یا اتکای بیش از حد به آن را بشناسد.
وی تأکید کرد: مسئله اصلی این است که پزشکان چگونه می‌توانند از این فناوری برای ارائه خدمات دقیق‌تر، سریع‌تر و باکیفیت‌تر استفاده کنند، بدون اینکه ارتباط انسانی و جایگاه بیمار در فرآیند درمان کمرنگ شود.
این سمینار علمی دو روزه با عنوان «آینده کودک» با محوریت پیشگیری، تشخیص زودهنگام، تشخیص هوشمند و مداخله مؤثر، ۱۹ و ۲۰ شهریورماه در هتل پردیسان مشهد برگزار شد.